Hit (1670) Y-551

Mehmet Fatin Gökmen (Fatin Hoca)

Künyesi : Lakabı :
Tabakası : E-Posta : 20.yy
D.Yeri : Akseki/Antalya D.Tarihi : 1877
Ö.Yeri : İstanbul Ö.Tarihi : 1955
Görevi : Hoca Uzm.Alanı : Astronomi
Görev Aldığı Kurumlar : Mezuniyet :
Bildiği Diller : Mezhebi : İtikad : , Amel : , Ahlak :
Ekleyen : Fıkıh Dersleri/2014-07-23 Güncelleyen : /0000-00-00

Mehmet Fatin Gökmen (Fatin Hoca)
Kandilli Rasathanesinin kurucusu ve ilk müdürüdür.
Daha çok Fatin Hoca olarak tanındı.
İlköğrenimini burada ve Alanya'da, medrese hazırlık sınıflarını İstanbul'da Fatih Medresesinde tamamladı.
Sultan Selim Camii Muvakkithanesinde, o dönemin baş-müneccimi Hüseyin Hilmi Efendi'nin yanında çakşırken astronomi ve matematiğe olan büyük merakı sebebiyle tanınmış ilim adamlarından Salih Zeki Bey'in dikkatini çekti ve onun teşvikiyle yeni açılan Riyazi Medresesine girdi (1901).
Bu medreseyi birincilikle bitirdi (1904) ve ardından kısa bir süre Darüşsafaka'da matematik öğretmenliği yaptı. Daha sonra Salih Zeki Bey'in isteği üzerine mezun olduğu medreseye astronomi ve hesâb-ı ihtimali müderrisi olarak girdi; bir süre de bu medresenin yöneticiliğini yaptı,
ittihat ve Terakki döneminin Maarif Nazırı Emrullah Efendi tarafından Rasathâne-i Âmire'nin müdürlüğüne tayinedildi (1910).
Yaptığı incelemeler sonunda rasathane yeri olarak o zamanlar üzerinde Boğazlar Komutanlığına bağlı bir topçu birliğiyle İstanbul Belediyesine ait yangın haber verme memurlarının oturduğu bir kagir kule ve iki küçük odadan ibaret bir binanın bulunduğu bugünkü icadiye tepesini seçti ve maarif nazırının verdiği beş yüz altın lira ile derhal mevcut binaların tanzim işine başladı. Hemen arkasından Fransız Meteoroloji Birliği Müdürü Angot ile temasa geçerek birinci sınıf bir meteoroloji istasyonu için gerekli aletlerin siparişini verdi.
Kısa sürede sağladığı aletlerle 1 Temmuz 1911 tarihinden itibaren sürekli ve sistematik meteoroloji faktörlerinin ölçüm ve kayıtlarını başlattı,
1923 yılında Cumhuriyet kurulur kurulmaz hükümete verdiği bir öneriyle rasathaneden ayrı bir meteoroloji teşkilatı oluşturulmasının gereğine işaret etti.
Daha sonra da bu konu üzerinde ısrarla durup rasathanenin meteoroloji çalışmalarının dışında Belçika'daki Uccle Kraliyet Gözlemevi gibi bir astronomi ve jeofizik gözlemevi olması için çaba harcayarak bina yapımım ve ilgili aletlerin satın alınmasını gerçekleştirdi.

1933
üniversite reformu sırasında medrese kökenli olduğu için öğretim üyesi kadrosuna alınmayınca kendini tamamen rasathanedeki faaliyetlerine adadı.
İdealindeki Batılı anlamda bir rasathane kurmak için güç şartlar altında yoğun bir çalışma ortamına girdi ve sonuçta bugünkü Kandilli Rasathanesinin sağlam temellere oturmasını sağladı.
1943 te emekli olarak hayatını adadığı Kandilli Rasathanesinden ayrıldı.
Emekliye ayrıldıktan sonra siyasi hayata tekrar döndü ve 1943-50 yıllan arasında Konya milletvekilliği görevinde bulundu.

ESERLERİ (Araştırma-lnceleme)

  • Türk Takvimi (1936),
  • Eski Hitay Takvimi (1936),
  • 19 Haziran 1936 Küsüf-i Küllisi (1936),
  • Eski Türklerde Heyet ve Takvim (1937).
  • Rubu Tahtası Nazariyatı ve Tersimi (1948).