Hit (2484) F-497

Hanefilerin Haberi Vahide Yaklaşımlarının Hükmü

İlim Dalı : Fıkıh Konusu :
Soruyu Soran : Cevaplayan : Önder Nar
Cevaplayanın Mezhebi:
Ekleyen : /2005-12-14 Güncelleyen : /0000-00-00

Soru: Hanefilerin haber'i Vahide yaklaşımlarını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Mesela Buhari’de geçen akşam namazının farzından önce peygamberimizin 2 rekat namaz kıldığına dair haberi kabul etmemektedirler. Yanlış anlaşılmasın Hanefilerin ahad habere yaklaşımlarını biliyorum. Amacım değerli hocalarımın görüşleri bu noktada nedir onu öğrenmek.

el Cevab: Bir meclise girince o meclis ne meclisidir önce bakılır...

وما يعلم تاويله

nun açıklamasının yapıldığı yerde riba sorusu sorulmaz.

Grubun içeriği bilemediklerinizi sormaktır. Bildiklerinizi ise grub insicamını zedelemekten paylaşmakta elbette mahzur yok. Ama o da bir konu anlatıldığında olmalıdır. Cevapta bir şeye mülahazanız olursa paylaşarak katkıda bulunmak şeklinde olmalıdır. Ulu orta bir konu açarsanız bu grupta hoca olmanız uygun olacaktır.

Bir camide ders verdiğimi düşünün. Sizin gelip kendinizi tanıtarak ya da tanıtmayarak bir konu açmanız ya da açılan konuda benim dersimi anlaşılmaz hale getirecek şekilde bir soru yöneltip kastetmeseniz bile dersi kaynatmanız nezaketsizlik olur.

Şimdi Hanefilerin haberi Vahide yaklaşımları diye bir şey mi var? Bu başlık akademik nitelikli bir başlık.
Burada cevap durumundaki hocanın ilmi birikimini ve fıkhi meselelere nasıl yaklaştığını test etmekse mesele, nezaket gösterip tercümei halini okumalısınız.

Sorunuzun birkaç açıdan cevabı var.
1. Açı: fetva ehliyetini kazanmış bir hoca usullerde ve furuda kendisine zahir olan, doğru bulduğu usulü esas alma ve kendisine göre racih olan açıyla kuran ayetlerini ve sünnet naslarını anlama durumundadır.
-Fetva ehliyetine sahip bir hoca bunu yapmayıp geleneği üzerine yetiştiği ictihad ekolünün müfta bih görüşünü de fetva olarak verebilir.
(Devlet geleneği olan Hanefi mezhebi üzerine yetişmiş müctehidler ve fakihler ve müftüler devletin bütün kurumlarında ve bütün coğrafyasında oluşabilecek teknik ve uygulama aksaklık ve sorunlarını görünce her mezhebin müfta bih 'iyle fetva vermeyi uygun bulmuşlar. bununla kamu düzeni sağlanmasında önemli bir sorunu halletmeyi kastetmişlerdir.)

2.Açı: Bu meselenin dindeki yeridir. Hanefi ve maliki uleması ve mezhebin fetvaya bağlanmış görüşü akşam ezanı akabinde ancak akşamın farzının eda edilmesidir.
Şafii ve Hanbeli mezhebinde ise müstehabdır.

Delillere bakabilen ve güçlüsünü zayıfından, muhkemini müteşabihinden zayıfını kuvvetlisinden nasihini mensuhundan ayırabilen bir insan ictihadın sıfatını taşır. Zaten başkasının görüşüyle de amel etmemelidir.

Delillere bakma ve diğer doğruyu tesbit etmede gereksinim duyulan özelliklere sahip olma durumunda olmayan şahıs ammiidir. Fetva ehliyetinde olan bir hocaya sorarak amel durumundadır.

Problem her gerekli ilim özelliğinden bir nebze almış ama olması gereken noktaya varıp varmadığında tereddüt olan şahsın hakkındadır. Günümüzdeki mezheplerle alakalı ve hangi delillerle amel edilecekle alakalı sorunlar bu düzlemde vardır.

3. Açı: da bu konuda yazılmış müstakil eserlerdir. Onları da birazdan buraya eklerim

Ama bu grubun daha sağlıklı işlemesi için getirilmiş kurallara ''mırın-kırın'' ederseniz, üstelikte sizin gibi ilim ehlinden olduğu anlaşılan biri bunu yaparsa bu meclisten gerekli faydalanmanın en az derecede olmasını beraberinde getirecektir.

Haberi Vahid üzerine yazılmış bazı eserler;

1-Fethul Ganiy el Macid bi Beyan Hucciyyet Haber el Vahid - Abdullah Sıddık el Gumari - Matbudur.
2-Haberul Vahid ve Hucciyyetuhu - eş Şıngıti -Matbudur.
3- Reddu Haberil Vahid - Terhib b. Rabia - Matbudur.
4-Haberul Vahid iza Halefe Amele Ehlil Medine -Hassan b Muhammed Huseyn. Matbudur.
5-Haberul Vahid fis Sünne ve Haberuhu fil Fıkhil İslami, Suheyr Reşad. Matbudur.
6-Muaradatul orf li Haberil Vahid - Suleyman Mahmud Kasım ,y.lisans tezi İslam Universitesi .
7-el Amel bi haberil Vahid fil Hudud , Cabir Tevfik -y.lisans tezi , Kahire Univ.
Haberul Vahid la yufid el İlm -Muhammed eş şeviy - Matbudur.
8- Tahsisul amm bi Haberil Vahid vel Gıyas Dirase fi Usilil Fıkh - Abdullah Mustafa el Fevvaz, m. Matbudur.
9-Hukmul İhticac bi Haberil Vahid iza amiler ravi bi hılafihi- Abdullah el Matrafi Umm el Gura Univ. y.lisans tez.
10-Hukmul İhticac bi Haberil Vahid indel Usuliyyin - Yusuf el Bedevi m. Matbudur.
11-Haberul Vahid iza halefe amele Ehlil Medine -Hassan Muhammed Felimban -Umm el Gura Univ. y.lisasn tezi
12-Umumul Belva ve Eseruha Ala Haberil Vahid -Musab Hammud Kevari -y.lisans tezi.
13-Haberul Vahid es Sahih ve Eseruhu fil Amel vel Akide - Nuruddin ıtr - Matbudur.

673144 Diyanet ktph Matbu Koçkuzu; Ali Osman rivayet ilimlerinde haber-i Vahidlerin… değeri 121741 Şanlıurfa ilahiyat fakültesi matbu.

Rivayet İlimlerinde Haber-i Vahitlerin İtikad ve Teşri Yönlerinden Değeri, Ali Osman Koçkuzu
gibi Türkçe eserlerde vardır.