Hit (4212) D-412

Kopuz

Yazar İşl.Müd. : Sahibi :
Yayın Logosu : Yayın Dili : Türkçe
Yayın Aralığı : Dergi Türü : Fikir, Sanat
Ekleyen : /2014-05-14 Güncelleyen : /0000-00-00

Kopuz (04.1939-05.1944)

Aylık Millî Sanat ve Fikir Mecmuası.

İlk sayısı 1939 yılında İstanbul’da yayımlanmıştır.

1940-43 yılları arasında yayımlanmayan dergi 1944 yılında tekrar çıkarılmış ve aynı yıl kapanmıştır.

Sahibi ve neşriyat müdürü: Cemal Tigin’dir.

Dr. Fethi Tevetoğlu’nun çıkardığı Türkçü dergi. Biri İstanbul' da, öteki Samsun'da olmak üzere, iki dönemli olarak yayımlandı. Bunların ikisinde de, Tevetoğlu asker olduğu için, imtiyaz sahipliği ve yazı işleri müdürlüğü görevleri başkalarınca üstlenildi. Fakat derginin gerçek sahibi ve yöneticisi Tevetoğlu idi.


1.dönem (04.1939-01.1940)

Kopuz dergisi ilk olarak, her ayın 15’inde olmak üzere, 15 Nisan 1939’da yayımlanmaya başlandı ve Ocak 1940’a kadar 9 sayı çıkarıldı.

27x20 sm. boyutlu 2. hamur kâğıda basılan derginin 1. hamur kâğıda basılı kapağında logosu ile “Aylık millî sanat ve fikir mecmuası” sözünden başka, çerçeve içine alınmış bir içindekiler dizimi (sonraki sayılarda ünlülerin özdeyişleri), yayınlanış tarihi ve sayı belirteci yer alıyordu. 15 kuruş olan fiyatı, arka kapakta veriliyordu. Sayfa numaraları cilt boyunca zincirleme sürüyordu. Altı sayısı bir cilt olarak tasarlanan derginin her sayısı 40 sayfadan oluşmakta idi.

Bu dönemde derginin “sahibi ve neşriyat müdürü” Cemal Tigin idi. Genellikle Türkçü görüş ve anlayışa uygun yazılar ve şiirler yayımlanan Kopuzda, onlar yanında tam sayfa kuşe kâğıda basılmış fotoğraf ve resimler verilmekte idi. Sayfaları da pek çok yazarın yazı ve şiirlerine ev sahipliği yapıyordu.
Başlıcaları Besim Atalay, Atsız, İhsan Aydın, Mehmed Hâlid Bayrı, İhsan Boran, Behçet Kemal Çağlar, Zeki Ömer Defne, Emin Hekimgil, Abdülkadir İnan, Rıza Nur, Hüseyin Nâmık Orkun, Adnan Cahit Ötüken, Ziya Özkaynak, Nejdet Sançar, Fethi Tevet, Cemal Tigin, Zeki Velidî Togan, Osman Turan, Alparslan Türkeş, Nimet Turgun Uluğtürk, İhsan Unaner, Osman Faruk Veri- mer, Kerim Yund, Fethi Yücel, Halide Nusret Zorlutuna, vb. idiler.

Ayrıca, Ahmed Hikmet, Enis Behiç Koryürek, Namık Kemal’den

alıntılar da verilmişti.

Tevetoğlu’nca çıkarıldığının anlaşılması ve yayımına hemen son verilmezse askerlikten atılacağının bildirilmesi üzerine, 15 Ocak 1940 tarihli 9’uncu sayısından sonra, Kopuz’un bu ilk döneminin yayımını durdurmak zorunda kalındı. Böylece, geniş bir çevrenin ilgi ile izlediği dergi, okuyucularını yayımından yoksun bırakmak durumunda kaldı.


2.dönem (05.1943-05.1944)

Kopuzun ikinci dönemi Mayıs 1943’de, yine Fethi Tevetoğlu’nca, Samsun’da başlatıldı. Kendisi o sırada Samsun Askerî Hastanesi’nde hekim olarak görevli bulunuyordu. 1940’da yayımı yarım kalan dergiyi orada yeniden canlandırdı.

Dergi, yine 27x20 sm. boyutunda çıkıyordu. 2. hamur kâğıda, 24 sayfa olarak basılıyordu. Kapağı ‘kapak kâğıdı’na basılmakta idi. Kapaktaki büyük ve koyu harflerle basılı olan logonun hemen altında “Aylık Türkçü dergi" sözü, onun altında aylı kurt amblemi, daha sonra da bir ünlünün özdeyişi, yayımlandığı ay ile sayı belirteci veriliyordu. Dergi, önceki dönemdeki sayı sırasını sürdürmemiş, 1. sayıdan başlatılarak çıkarılmaya başlamıştı.

Kopuzun bu dönemdeki sahipliğini Fethi beğin evdeşi Tevetoğlu Gürcan hanım üstlendi. Yazı işeri müdürlüğünü ise, son sayılara kadar Feridun Ankara yürüttü. Son birkaç sayıda ise, bu görevi Tevetoğlu’nun babası Dursun Ali Beğ üstlendi.

Amacı ilk sayısındaki başyazının başlığı olan “Amacımız : Türk’e fayda” sözüyle özetlenen Kopuzun, bu dönemde de oldukça kalabalık bir yazı ailesi vardı.
Mustafa Hakkı Akansel, İ. Behçet Akın, Feridun Ankara, Naci Aşkın, Oğuz Kâzım Atok, Atsız, Tolunay Atsız, Nihat Sami Banarlı, Mehmed Halid Bayrı, Ferit Dikmen, Divitçioğlu Nec- meddin, Fevziye Abdullah Erinç (Tansel), Esatoğlu Selâhattin, Fın- dıkoğlu (Ziyaeddin Fahri), Basri Gocul, Ömer Gürer, Abdülkadir İnan, Hüseyin Nâmık Orkun, H. Cahit Öztelli, Peyami Safa, Vahit

Lütfi Salcı, Nejdet Sançar, İzettin Şadan, Şakiroğlu Canip Sıtkı, Tevetoğlu Fethi, Uluğ Turanlıoğlu, İsmet Rasin Tümtürk, İhsan Unaner, Elmas Yıldırım, Yılanlıoğlu İsmail Hakkı, Hâlide Nusret Zorlutuna, vb. yazı ve şiirleri ile katkıda bulunanlardandı.
Derginin 5-6. (Eylül 1943) sayısı “Büyük Türkçü Rıza Nur'un yüce hatırası” için özel sayı olarak çıkarıldı.

Yayınını başarı ile sürdürmekte olan Kopuz da öteki Türkçü dergiler gibi, 3 Mayıs 1944'de başlatılan Türkçülere yönelik devlet terörü yüzünden, Mayıs 1944'te çıkarılan II. Cilt, 1. sayısından sonra kapanmak zorunda kaldı. Çünkü onu çıkaran Dr. Fethi Tevetoğlu da, ünlü “Irkçılık- Turancılık Dâvası”nın sanıkları arasına alınmak üzere tutuklanmıştı.

Adres :
Telefon :
Fax :
E-Posta :
Yayınlayan Kurum / Matbaa :
Yayınlandığı Ülke :
Yayınlandığı Şehir :
Yayın Başlangıç Tarihi : 1939
Yayın Bitiş Tarihi : 1944
Yayın Sayı Adedi : 0