Hit (8032) K-1052

Hilafet Kavramlarıyla İlgili Hadislerin Tetkiki

Yazar Adı : İlyas Canikli İlim Dalı : Hadis
Kitap Dili : Türkçe Kitap Tipi :
Konusu : Sitedeki Kayıt Türleri :
Ekleyen : Fıkıh Dersleri/2012-03-12 Güncelleyen : Fıkıh Dersleri/2013-12-03

Hilâfet Kavramlarıyla İlgili Hadislerin Tetkiki

İçindekiler

Önsöz....................................................................................................................................III

Kısaltmalar ............................................................................................................................V

Araştırmanın Konusu .......................................................................................................... VI

Araştırmanın Amacı ..............................................................................................................X

Araştırmanın Metodu .................................................................................................XII-XIII

Giriş

Halife ve Hilâfet Kavramlarının İhtiva Ettiği Anlamlar

1. Halife Kavramı ...................................................................................................................2

2. Hilâfet Kavramı................................................................................................................16

3. Kur’an’da “Halife” Kavramı............................................................................................17

Birinci Bölüm

Hilâfet-Nass İlişkisi ve Bu Konuda Delil Gösterilen

Hadisler

1. Hz. Peygamber’in Hastalığı ve Daha Sonraki Dönemde “Halife” ve “Hilâfet”

ile İlgili Tartışmalar.......................................................................................................26

2. İlk Dönem Halifelerinin Tespitinde Hz. Peygamber’in İşareti İddiası ...........................66

3. Hz. Peygamber ile Bir Kadın Arasında Geçen Konuşmanın Ebû Bekir’in

Hilâfeti ile İlgisi............................................................................................................83

4. Hz. Peygamber ile Hz. Aişe Arasında Geçen Özel Bir Konuşmanın Siyasî

Boyutu .........................................................................................................................87

5. Rüyâ Hadisleri ve Hilâfet Meselesi..................................................................................91

6. Hz. Peygamber’in Hastalığı Sırasında Hz. Ebû Bekir’in Namaz Kıldırmasının

Siyasî Yansımaları.......................................................................................................105

İkinci Bölüm

Rivayetlerde Saltanatla Yönetim ve İki Halife Sorunu

1. Otuz Sene Hilâfetten Sonra Saltanatla Yönetim ...........................................................122

1.1. Rivayetlerin Senet Tenkidi.....................................................................................122

1.2. Rivayetlerin Metin Tenkidi ....................................................................................127

2. Nübüvvet Hilâfetinden Sonra Zorba Krallık..................................................................135

2.1. Rivayetlerin Senet Tenkidi....................................................................................135

2.2. Rivayetlerin Metin Tenkidi ....................................................................................139

II

3. İki Halife Sorunu ..........................................................................................................155

3.1. Rivayetlerin Senet Tenkidi.....................................................................................156

3.2. Rivayetlerin Metin Tenkidi ....................................................................................159

Üçüncü Bölüm

Rivayetlerde Halifeler ve Halifelere İzafe Edilen Özellikler

1. Halifelerin Sayısı ve İslâm’ın İzzeti...............................................................................174

2. Halifelerden Birinin Çok Mala Sahip Olması ...............................................................210

3. Halife Fitne, Mehdî ve Deccal İlişkisinin Değişik Şekillerde Dile Getirilmesi ...........218

Sonuç............................................................................................ 240

Bibliyografya......................................................................... 244-265

 

CANİKLİ, İlyas, "Hilâfet Kavramıyla ilgili Hadislerin Tetkiki" Doktora Tezi,

Danışman: Prof. Dr. M. Hayri KIRBAŞOĞLU; XIII+265.

"Hilafet Kavramıyla İlgili Hadislerin Tetkiki" isimli bu çalışma; giriş ve üç

bölümden oluşmaktadır.

Giriş bölümünde; "Halife", "Hilâfet" kavramlarının hangi tarihî ortamda

kullanılmaya başlandığı konusu üzerinde durulmuş, Kur'an'dan hareketle

"Hilâfet" ve "Halife" kavramlarının nassa dayalı bir yönünün olmadığı sonucuna

varılmıştır.

Birinci bölümde; "Hilâfet (Halife) “nas” ilişkisi ele alınmıştır. Özellikle Hz.

Peygamber'in hastalığından sonra başlayan yönetime kimin geçeceği ile ilgili

siyasî tartışmalar, daha sonraki dönemlerde Hz. Peygambere ait rivayetlermiş gibi

nakledilmiştir. Tarihin hadisleştirilmesi olarak niteleyebileceğimiz bu durumu göz

önünde bulundurduğumuzda, hilâfet modelinin dinî naslara dayandırılma

iddialarının tutarlı olmadığı görülmüştür.

İkinci bölümde ise; Muaviye ile başlayan yeni dönemde, "Saltanat-Nas"

ilişkisi ve iki halife sorunu ele alınmıştır. Nasıl ki, Hz. Peygambere isnatla

birtakım rivayetler delil gösterilerek hilâfetin nassa dayandığı iddiası gündeme

getirilmişse, aynı şekilde saltanat modelinin meşruluğu da dinî naslara

dayandırılma yoluna gidilmiştir. Tarihî olaylar ve yapılan incelemeler yardımıyla,

bu iddiaların sağlam dayanaklardan yoksun olduğu sonucuna varılmıştır.

Üçüncü bölümde de; rivayetlerde halifeler ve halifelere izafe edilen bazı

özellikler incelenmiştir. Halifelerin sayısı, halifelerden birinin çok mala sahip

olması, halife-fitne ilişkisini dile getiren rivayetlerin yaşanan siyasî olaylar

sonucunda ortaya çıktığı kanaatine varılmıştır.

Bu çalışma sonucunda, "Hilâfet Modeli"nin" nassa dayalı bir yönünün

olmadığı, zamanın şartları çerçevesinde geliştiği, Kur'an, Hz. Peygamber'in

sünneti ve insanlığın yaşadığı tecrübeler göz önünde bulundurularak değişik

isimlerde yeni modellerin denenmesinde dinî açıdan her hangi bir sakıncanın

olmadığı kanaatine varılmıştır.

...