Hit (4777) K-1035

İslamın Yenilikçileri

Yazar Adı : Recep İhsan Eliaçık İlim Dalı :
Kitap Dili : Türkçe Kitap Tipi :
Konusu : Sitedeki Kayıt Türleri :
Ekleyen : Nurgül Çepni/2010-03-20 Güncelleyen : /0000-00-00

İslam’ın Yenilikçileri

Önsöz’den

Kitabın metodu üzerine

Kitapta “İslam’ın yenilikçisi” sayılarak ele alınan sima toplam 80 kişidir. Bunlar sırasıyla vefat yıllarına göre şunlardır; Hz. Ömer, Abdullahbin Mes’ud, Ebuzer-i Ğıfari, Ammar Bin Yasir, Hz. Ali, Hz. Aişe, Alkame bin Kays, Mesruk bin El-Acda, Amr el-Maksus, Abdullah bin Abbas, Kadı Şureyh, Muhammed bin Hanefiyye, Mabed el-Cuheni, İbrahim en-Nehai, Said bin Cubeyr, Mücahid, İkrime, Hasan-Basri, Gaylen ed-Dımeşki, Ca’d bin Dirhem, Cehm bin Saffan, Vasıl bin Ata, Amr bin Ubeyd, Ebu Hanife, Cabir bin Hayyan, Bişr bin Mu’temir, Ebu Huzeyl Allaf, Nazzam, Harizmi, Cahiz, Kındi, Cübbai, Maturidi, Farabi, Mes’udi, Ebu’l Vefa Bozcani,İbni Miskeveyh, Şeyh Mufid, Kadı Abdulcebbar, İbni Sina, Biruni, İbni Akil, İbni Bacce, Zemahşeri, İbni Tufeyl, İbni Rüşd, Nasıreddin Tusi, Necmuddin et-Tufi, İbni Batuta, Şatıbi, İbni Haldun, Molla Sadra, Şah Veliyyullah Dehlevi, Cemaleddin Efgani, Seyyid Ahmed Han, M. Abduh, Filibeli Ahmed Hilmi, Said Halim Paşa, Seyyid Bey, M. Akif Ersoy, Muhammed İkbal, İsmail Hakkı İzmirli, Musa Carullah,Hasan el-Benna, Seyyid Kutup, Mevdudi, , Humeyni, Fazlurrahman Muhammed Abid el-Cabiri, Necefabadi, Fadlullah, Hatemi, Muhammed Ammara, Garaudy, Begoviç, Abudllah el-Efendi, Turabi…

Bu liste içinde Hz. Ömer’den Fazlurrahman’a kadar olanlar vefat emiş olup, Fazlurrahman’dan sonrakiler halen hayattadırlar. Kitapta bu vefat sırası takip edilmemiş, kolaylık olsun diye şahıslar ve mensup oldukları ekollerle birlikte karıştırılarak anlatılmıştır. Sahabe simaları tek tek kendi adlarıyla ele alınmış, sonra Mekke (İbni Abbas) Ekolü, Medine (Muhammed bin Hanefiyye) Ekolü, Özgür İrade Ekolü, Kufe Ekolü, Tevhid ve Adalet Ekolü (Mu’tezile), Felsefe Ekolü ve Bilim Ekolü başlığı altında bu gruba mensubluğuyla tanınan simalar ele alınmıştır. Hasan-ı Basri, Kındi, Maturidi, Şeyh Mufid, İbni Akil gibi simalara da özellikleri gereği ayrıca kendi adlarıyla bölüm ayrılmıştır. Moğol istilasına kadar bu karma usul takip edilirken Moğol istilasından sonraki (2.ve 3 cilt) simalar tamamen kendi adlarıyla ayrı bölümlerde ele alınmıştır. Simalar vefat sırasına göre ekoller ise genellikle çıkış sırasına göre dizilmiştir. Her bölümün sonunda yararlanılan kaynaklar yazar ve metnin ismi verilerek belirtilmiştir. Sade ve akıcı bir dille tabiri caizse “sivil” bir uslub kullanılmıştır. Kitabın sonuna ise ayrıntılı ve tanıtımlı bir bibliyoğrafya eklenmiş, yararlanılan yüzü aşkın Arapça ve Türkçe kaynak tek tek tanıtılmıştır. Türkçe kaynaklar için şahsi kütüphanem ve Arapça kaynaklar için ise çoğunlukla Kayseri İlayihat Fakültesi ve Raşit Efendi kütüphaneleriyle, İstanbul Süleymaniye kütüphanesi müracaat yerlerimiz olmuştur. Ayrıca kitabın hazırlanmasında internetdeki ilahiyat, din bilim, felsefe polatformları ve haber guruplarıyla çeşitli kamu kütüphanelerinin siteleri sık sık ziyaret edip katolog, dosya ve bilgi alışverişinde bulunduğum yerler olmuşlardır.
Kitabın sonunda üç ayrı tablo verilmiştir. İslam düşünce tarihinin en etkin 250’ye yakın kişisi gelenekçi-yenilikçi vs. olduğuna bakılmaksızın vefat sırasına göre sıralanarak tarihi seyir biyoğrafik/kronolojik akış içinde gözler önüne serilmeye çalışılmıştır. Bu liste bilgisayarımın datasında kayıtlı yaklaşık on bin islam düşünürü, alimi, filozofu vs. içinden seçilmiştir. Bu liste içinden seçilen 80 kişi de yenilikçiler olarak kabul edilen ve kitabın konusunu oluşturan simalardır. Tabloda kitapta ele aldığım 80 kişiyi bold olarak siyah sitille işaretledim.(bkz; kitabın sonunda Tablo; 1)
İkinci tablo aynı yöntemle İslam düşünce tarihinde bilimin biyoğrafik/kronolojik seyrini göstermektedir. Burada yer alan 75 kişi de daha çok bilim adamı özelliği ile öne çıkmış simalardır. Burada da Bilim Ekolü olarak ele aldığım şahıslar bold sitiliyle işaretlidir. Bu listeyi hazırlamakta amacım üzerilerinde pek durulmamasından dolayıdır. Nitekim çoğu okuyucu bu listeye baktığında belki çoğunun ismini ilk kez duyacaktır. (bkz; kitabın sonunda tablo;2)
Üçüncü tablo yine aynı yöntemle islam dünyasında etkili olmuş siyasi iktidarları gösteriyor.Bunu da islam düşüncesinin oluşumunda tarihi/siyasi arka plana ışık tutabilmek amacıyla hazırladım. Çünkü okuyacağınız simaların çoğu bu siyasi iktidarların himayesi veya tepkisiyle tarihi şahsiyet haline gelmişlerdir. İslam düşünce tarihinin seyrinde siyasi iktidarların etkisi görmezden gelinemezdi. Böylece bu tabloyla düşüncenin seyrini etkileyen siyasi/sosyal şartlara dikkat çekilmek istenmiştir. .(bkz; kitabın sonunda toblo;3) Okuyucu kitabı okurken sık sık bu tablolara göz atmalıdır.
Tabloların açıklama bölümlerinde kısa kısa açıklamalar koydum. “Bir ömür yaşanır tarihe bir kaç cümleyle geçilir” sözünde haklı olarak söylendiği gibi bende tabloların açıklama bölümlerinde bu birkaç cümleyi yakalamaya çalıştım.
Son olarak gelenekçisiyle yenilikçisiyle bütün islam kültürünün dünyaya armağan ettiği alim, müçtehid, muhaddis, filozof, düşünür, bilim adamı vs. hepsini hayırla yadetmek istiyorum. Onlar bir ümmettiler gelip geçtiler. Geriye asil ve soylu islam medeniyetinin dev mirasını bıraktılar. Batılı bir araştırmacının dediği gibi halen elimiz de bulunan eserler sadece Moğol istilası sonrasında geriye kalan kırıntılardan ibarettir. Onlar bu büyük medeniyeti geçen bin yılda bütün ihtişamıyla tezahür ettirdiler. Biz de bir mirasyedi savurganlığıyla haraket etmek veya geçmişiyle avunup durmak yerine henüz girdiğimiz yeni bin yılda, son sözünü henüz söylememiş olan İslam’ın yenilikçi damarlarını ihya ederek medeniyetimize olan borcumuzu ödeyebiliriz. Onlar kendilerini tekrar etmemizi istemiyorlar. Yenilgilerinden ders çıkarmamızı, zayıf kalmışlarını güçlendirmemizi, haksızlığa uğrayanlarının haklarını teslim etmemizi, sözü yarım kalmış olanlarının sözlerini tamamlamamızı istiyorlar…

...