Hit (2460) F-669

Bir Mezhebe Bağlanmak Ve O Mezhebin Fetvalarına Bağlı Kalarak Dini Hayatını Düzenlemek Fetvasının Dayanağı İctihaddır, Dört Mezhep Haksa Ben Niye Birine Uymak Zorundayım, İctihad Nerelerde Yapılır, İctihad Nedir

İlim Dalı : Fıkıh Konusu : Mezhepler
Soruyu Soran : Cevaplayan : Önder Nar
Cevaplayanın Mezhebi:
Ekleyen : /2005-01-15 Güncelleyen : /0000-00-00

Soru: Hocam arkadaşım televizyondan izlediği bazı hocalar yüzünden kafası baya karışmış meshepler konusunda. Diyor ki dört mezhepte haksa ben neden sadece birine uymak zorundayım? Hatta mezheplere uyma zorunluluğunun da olduğunu düşünmüyormuş artık. Ben elimden geldiği kadarıyla anlattım ama tatmin olmadı. Bu konuda yardımcı olursanız sevinirim.

 

el Cevab:

Dört Mezhep Haksa Ben Niye Birine Uymak Zorundayım?

Bu soru kitap ve sünnet ile amel etme, onlardan hüküm çıkarma konusunda kafası karışık olanların sorusudur.

 

İctihad Nerelerde Yapılır?

-Kuran ve sünnette bir konuda hakkında ayet ya da hadis bulunan meselede kimse ictihad etmez, herkes o ayete ya da hadise uyar. Dolayısıyla ''nas olan yerde ictihad edilmez'' ...

 

İctihad Nedir?

-İctihad bir konuda açık ayet yoksa diğer bütün konuyla ilgili olabilecek ayetlerden onları Arap Lugatı gerekleri ve diğer ayetlerin gerekleri göz önünde bulundurularak yorumlamak ve hakkında hüküm bulunmayan meseleye uygulamak suretiyle bir hüküm çıkarmak demektir.

 

İctihad Nasıl Yapılır Ve Nelere Dikkat Edilerek Yapılır?

-Konu hakkında ayet olmadığında; bu araştırma sünnet naslarında yapılır.

Sünnet naslarında senedin kritiği yapılma zorundadır.

Fetva verecek alimin sünnet naslarını, önceki nesil hocadan nakleden bir hocadan öğrenmiş olması gerekir ki, sünnetin metninde güvenilirlik sorunu oluşmasın.

-Sonra fetva verecek ilim adamının konu ile ilgili bütün hadis mecmualarını incelemesi lazım ki efendimizin konuyla alakalı bütün sözlerine vakıf olarak fetva vermiş olabilsin.

-Konu hakkındaki diğer ayetler ve hadisleri toplayıp inceleyen ilim adamı, fetva vereceği zaman birçok ihtimal önüne çıkacaktır.

Bu ilmi doğruluk ihtimalleri arasından birini tercih etmesi için geniş bir birikime ve tercih etme (kuran ve sünnetten alınmış tercih etme) usullerine sahip olmalıdır.

Bu tercih etme usulleri hakkında bilinmesi gerekenler usulü fıkıh ilminde derlenip toplanmıştır.

Dolayısıyla usulü fıkıh ilminde derlenmiş bu kuran ve sünnetten alınma usulleri tam olarak öğrenmemiş şahısların fetva verme durumu olamaz. İmam Ebu Hanife -bu manaya işaretle- bizim fetvayı neye göre verdiğimizi bilmeyenin fetvamızı nakletmesi caiz olmaz, demiştir.

 

Aşağıdaki soruların cevaplarını daha önce vermiştim

-Mezheplerin Dindeki Yeri Nedir.

-Hocaya Ya Da Müctehide Soru Sormanın Dindeki Dayanağı Nedir

-İctihad Nedir :

-Mezhepler Nasıl Ortaya Çıktı - Fıkıh Kitapları Nasıl Tedvin Edildi :

-Belirli Müctehidlerin Mezheplerinin Yaygınlaşması Ve Diğerlerinin Mezheplerinin Kaybolması Süreci:

-Mezheplere Bağlılık Sorunu Ve Bir Mezhebe Bağlı Kalınması Tavsiyesinin Ortaya Çıkışı:

-Sonradan İslam Dinini Tercih Edenler Bırde Mezhep Tercihi Mi Yapmaları Gerekiyor?

-İlim Talep Edenlerin Mezheplerle Amel Etmeleri

-İctihad Ehliyeti Kazanmak İle Müctehid Sıfatını Kazanmak Arasındaki Fark;

-Müctehid Olmayanların Bir Mezhebe Bağlı Kalmaları Zorunluluğunun Temeli İctihaddır.

 

En can alıcı nokta da burada başlamaktadır.

Amel konularında binlerce meselede fetva verilmek durumundadır. İlim adamlarının hakkında fetva verdikleri konulardaki ''bu ilmi tercihler'' dikkate alınmadığında, ilim adamı olmayan Müslümanlar; bu fetvalarla amel konusunda, yüzlerce sıkıntılı durumla karşı karşıya kalmaktadır.

Zekat verirken borçlu olan zekat verecek mi? diye soru soran birisi, bir müctehide soru sorduğunda’’ vermez’’ cevabı alacak, diğerine sorduğunda ‘’ verir ‘’ cevabını alacaktır.

Bu konuda delilleri inceyelecek birikimde olmadığı müddetçe de ilim adamı olmayanlar hep sıkıntıda olacaklardır.

-Halbuki ayetler ve efendimizin uygulamaları; bilmeyenlerin bilenlere soru sormaları şeklindedir.

Soruları aynı müctehide ya da onun metodlarını bilen fakihlere sormak suretiyle ibadetler, cezai işlemler, konularındaki özellikle kötü niyetlilerin yapabileceği ‘’ hinlikler’’ konusunda İslam Fukahası tedbir almışlardır.

-Devlet yönetiminde tek tip ictihadın Müslümanlara dayatılması dini açıdan caiz değildir. Bu bağlamda bir müctehidin ictihadı diğer müctehidin ictihadını ifsad etmez, kuralı herkes tarafından bilinir kabul edilir.

Ama fetvaları sahiplerine kadar kesintisiz ve güvenli olarak ulaşan ilim adamlarının mezheplerine uygun davranılması devlet yönetiminde büyük kolaylıktır.

Bu sebeple ilim adamlarının anlaşmazlıkları halletmede, fetvaları kafa karışıklığına sebebiyet vermeden verebilmekte, değişik coğrafyalara hareket halinde olan insanların her coğrafya da aynı fetva ile amel edebilmede ve aynı fetvayla hakim karşısına çıkacağını bilmedeki maslahat ve faydaları göz önünde bulunduran İslam alimleri; sıradan Müslümanların bir mezhebin fetvalarına göre (hakkında ayet ya da hadis bulunmaya konularda) amel etmelerini fetvaya bağlamışlardır.

Diğer taraftan bir mezhebe bağlı kalmaz gerekmez diyenlerin sözleri de çok tutarlı değildir.

-Mezheplerle bağlı kalmayan ''ilim adamı olmayan Müslüman''lar, kendilerine bunu tavsiye edenlerin tebaası olmaktan ve yeni bir mezhebe bağlı olmaktan öteye bir hal üzerine değillerdir.

Kendilerini kitap ve sünnetle amel ediyorum diye zannetseler de... Bilseler de bilmeseler de...

-İlim adamı olup da bir mezheple kayıtlanmak istemeyen ilim adamları da yeni bir mezhep kurmuş olmak durumundadırlar.

-Bazen o mezhepten bazen diğer mezhepten beğendiği fetvaları mezhep olarak benimseyenler de vardır.

 

Bir Mezhebe Bağlanmak Ve O Mezhebin Fetvalarına Bağlı Kalarak Dini Hayatını Düzenlemek fetvasının dayanağı ictihaddır.

Seddi zeria delili kurana ve sahih sünnete dayanır. (Mahzurlu şeylerin önlenmesi için mubah şeyler mahzur durumları oluşacak yerlerde yasaklanabilir.) Bu çerçevede İslam fukahası insanların mahzurlara düştüğü noktalarda mezheplerden canının isteğine göre bazen bununla bazen öbürüyle amel etme durumuna ‘’haramdır’’ demişlerdir.

Bu ana anlayış çerçevesinde bir mezheple bağlı kalarak dini hayatın düzenlenmesi fetvası aşağıdaki ana sebeplere dayanır.

1-Değişik müctehidlerin neticede faklı neticelenen araştırmalarının sonuçları sebebiyle müctehid olmayanların kafa karışıklığına düşmelerini engellemek için

2-Her mezhebin kolay taraflarını alarak toplumda fitne ve fesad çıkaracak şekilde davranılmasının önüne geçmek için,

3-Ayetlere mana vermek ve hadislerin cerh ve tadilini yapmanın ictihad seviyesi gerektirmesi ve bu seviyeye ulaşmamış olanların dini konularda fetva vermesinin halkı irşad etmesinin caiz olmaması sebebiyle,

4-Allah’ın dininde bilgisizce fetva verilmesinin ve yeterlilik kazanmadan fetva verilmesinin haram olması sebebiyle

5-Müctehidlerin bir meselede helaldir ya da helal olmaz, harama girer, harama girmez gibi fetvalarının ilim ehlinden olmayan Müslümanı fetvalar arası tercih ettiğinde hisleriyle hareket etme durumunda bırakacağından dolayı

6- Devlet müessesesinin ve devletler arası ilişkilerinin gereği olarak vatandaşların bilinen oturmuş bir hukuk kuralları manzumesine göre hareket etme zorunluluğu sebebiyle vatandaşların ictihadi konularda bir mezhebin fetvalarını esas alarak din hayatlarını düzenlemeleri fetvası verilmiştir.

7-İlmi yeterlilikleri olanların olmayanlardan ayrılması zorunluluğu ve verilen fetvaların İslami ilimler normlarında olup olmamasının kontrol edilebilmesi için bir mezhebe bağlı olunması gerekliliğinden dolayı.

(-Kıraat okumamış bir ilim adamının kuran tefsir etmesi caiz değildir. Tefsir okumamış birisinin kurandan hüküm çıkarması caiz değildir.

-Cerh ve tadil ve hadis ricali ilmi okumamış bir insanın hadislere sahihtir ya da zayıftır demesi caiz değildir. Cerh ve tadil yapamayan bir ilim adamı cerh ve tadilin gerektiği yerlerde ictihad yapamaz.

-Akaid okumamış bir ilim adamının kuran tefsiri ve ya tercümesi çok sayıda sıkıntılı duruma sebep verebilir.)

Mezheplerin Dindeki Yeri:
http://www.eskieserler.com/Eski/Eserler/Fetva/4/Mezheplerin-Dindeki-Yeri.asp?LID=TR&ID=4

click women cheat on men what makes husbands cheat
treatment of aids early hiv symptoms in men aids pictures