Hit (2278) F-662

Üç Kardeş Meselesi

İlim Dalı : Akaid Konusu :
Soruyu Soran : Cevaplayan : Önder Nar
Cevaplayanın Mezhebi:
Ekleyen : /2003-01-15 Güncelleyen : /0000-00-00

Soru: Hocam 3 kardeş meselesini araştırıyorum yardımcı olur musunuz?

 

el Cevab: Mutezilenin 5 esası ile ilgili eserlerde.

el Eşarinin el Cübbai ile tartışmaları ile ilgili eserlerde.

Salah-aslah nazariyesi ile ilgili eser ve makalelerde

---

Eşari mezhebi üzerine yazılmış eserlerde ortaya çıkışı bölümlerinde bu konuyu bulursunuz.

Hikayenin özeti:

el-Eş’arî ile hocası Ebu Ali el- Cübbai arasında geçen üç kardeş meselesi;

“Mutezile ’ye göre kullar hakkında hayırlı olanı yaratmak Cenab-ı Hakka vaciptir. Bu görüşün doğruluğundan şüphe eden el-Eş ’arî, hocası Ebu Ali el- Cübbai el-Muteziliye sorar:

-Biri kafir, biri Salih mü’min, biri de sabi iken ölen üç kardeş hakkında ne dersin?

- Mü ’min yüksek derecelere ulaşır, kafir azapta kalır, sabi ise ne sevaba erdirilir ne de azaba duçar olur.

- Sabi, mü’min-i salihin derecelerine gitmek isterse izin verilir mi?

- Hayır. Ona şöyle denir; Senin kardeşin bu yüksek derecelere taat ile ermiştir. Senin ise taatın yoktur.

- Eğer Çocuk: Ya rab kusur bende değil, sen beni yaşatmış olsaydın sana itaat ederdim... derse Cenab-ı Hak ne buyurur?

- Şöyle buyurur: Sen yaşamış olsaydın isyan edecek azabıma duçar olacaktın. Bunu bildiğimden seni yaşatmadım, senin için hayırlı olanı yaptım.

-Ya Kafir: Ey alemlerin Tanrısı, Ey acıyanların en çok acıyanı! Onun halini bildiğin gibi benim halimi de bilirdin, neden onun hayrına olanı yaptın da benim hayrıma olanı yapmadın... derse?

- Vesveseye tutuldun.

- Hayır. Ben vesveseye tutulmadım. Ne var ki şeyhimizin söyleyecek sözü kalmamış.

Topaloğlu, Bekir, Kelam İlmine Giriş, İstanbul, 1981, s. 22, 24

 

Hikayenin nakledildiği Arapça temel eserler:

eş Şehristani, el Milel ven Nihal I.81;

İbn Hallikan, vefeyat el A'yan IV.267 ;-269

es Sübki, Tabakat eş Şafiiyye II.250

 

Hikayenin Arapçası:

الأشعري: أتوجب على الله رعاية الصلاح أو الأصلح في عباده؟

ـ أبو علي: نعم.

ـ الأشعري: ماتقول في ثلاثة إخوة: أحدهم كان مؤمناً برّاً تقياً، والثاني كان كافراً فاسقاً، والثالث كان صغيراً فماتوا; كيف حالهم؟

ـ الجبائي: أمّا الزاهد ففي الدرجات، وأمّا الكافر ففي الدركات، وأمّا الصغير ففي أهل السلامة.

ـ الأشعري: إن أراد الصغير أن يذهب إلى درجات الزاهد هل يؤذن له؟

ـ الجبائي: لا، لأنّه يقال له: إنّ أخاك إنّما وصل إلى هذه الدرجات بسبب طاعاته الكثيرة، وليس لك تلك الطاعات.

ـ الأشعري: فإن قال ذلك الصغير: التقصير ليس منّي، فإنّك ما أبقيتني ولا أقدرتني على الطاعة.

ـ الجبائي: يقول الباري جلّوعلا: كنت أعلم أنّك لو بقيت لعصيت، وصرت مستحقاً للعذاب الأليم، فراعيت مصلحتك.

ـ الأشعري: لو قال الأخ الكافر: يا إله العالمين، كما علمت حاله فقد علمت حالي، فلم راعيت مصلحته دوني؟

ـ الجبائي: إنّك مجنون.

ـ الأشعري: لا بل وقف حمار الشيخ في العقبة

all wives cheat my boyfriend cheated on me quotes women who cheated
cheats women who cheat on husbands married woman looking to cheat
treatment of aids early hiv symptoms in men aids pictures