Hit (4510) F-416

(Örtünme) Evde Tesettürsüz Gezmenin Hükmü, Kadınlar Evlerinde Örtünmedikleri Zamanlarda Rahmet Meleklerinin Evden Uzaklaştığı İle İlgili Rivayetler Ve Kaynakları

İlim Dalı : Fıkıh Konusu : Örtünme,Rahmet Melekleri
Soruyu Soran : Cevaplayan : Önder Nar
Cevaplayanın Mezhebi:
Ekleyen : /2006-01-15 Güncelleyen : /2017-08-16

Kadınlar Evlerinde Örtünmedikleri Zamanlarda Rahmet Meleklerinin Evden Uzaklaştığı İle İlgili Rivayetler Ve Kaynakları;
 
İslami bir edep olarak kadınların süslenmeleri fazilettir. Ve fıtratlarının gereğidir. Kadınların evlerinden başka yerde üzerlerindeki örtüyü giyinmek elbise değiştirmek gereği olmadan çıkarmaları caiz değildir. 
Özellikle Suudi Arabistan ve İran gibi ülkelerde modern islami kültürünün gereği olarak kadınların evlerinde örtünmedikleri ve batılı kadınlar gibi serbest ve alımlı kıyafeterle misafirlerinin yanına çıktıkları, hatta çocuklarının yanında da bu durumda gezdikleri başlarını ancak evlerinden çıkacakları zaman örttükleri, bu şekilde davranmanın da dini açıdan en doğru davranış olduğunu savundukları nakledilmektedir. 
Halbuki durum böyle değildir. Müslüman kadın eşiyle başbaşa kaldığında bir erkeğin hoşuna gidecek şekilde giyinmesi caizdir, fazilettir. Aile ortamında ise uygun şekilde beden güzelliğini örtecek şekilde giyinmelidir. Normal aile ortamında da sadece eşinin yanındayken giyinmesi caiz olacak şekilde giyinmemelidir. Normal ev ortamında bulunurken de bir islami edep ve değer olarak başörtüsü ve uygun elbise ile bulunmalıdır. 

-''Geleneksel islam’ın'' bu öğretisinin dayandığı bazı deliller ve hadis metinlerinden kaynakları şunlardır;

Konu ile ilgili Bir Hadis;

Behz b. Hakim’den;
 Efendimiz, avretini ancak eşine ya da sahip olduğun cariyelere açabilirsin buyurdular. Dedim ki ey Allahın Rasulü, tek başınaysak ya o zaman nasıl diye sordum. Buyurdular ki elbette yüce Allah insanlardan daha fazla hayâ edilmeye layıktır, buyurdular.[1]

بهز بن حكيم عن أبيه عن جده أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: احفظ عورتك إلا من زوجتك أو ما ملكت يمينك قلت: يا رسول الله! إذا كان أحدنا خالياً؟ قال النبي صلى الله عليه وسلم: الله أحق أن يستحي منه من الناس

Not : 
İmam İbn Hacer el Askalani ise hadisin senediyle ilgili değerlendirmelerden sonra hadisin sahih olduğunu kaydetmiştir. Bkz.[2] 

Konu hakkında ev edeplerini içeren çok sayıda hadis vardır. 
Hadisler zayıf ya da vah değildir. 
Kadınların evlerinde gerektiğinde çıplak gezmeleri de caizdir. Banyo yaparken, temizlik yaparken, eşiyle birlikte olurken vs. bu caizdir. 
Benim yukarıda yazdığım fetva ise; genel bir davranış tarzı olarak kadınlar tek başlarına evlerinde ya da kapalı alanlarda bulunduklarında bir İslam edebi olarak örtülü olmalıdırlar, manasındadır.

Rahmet Melekleri İle İlgili Rivayetler;
1-İbn Ömer (ra)dan;
Efendimiz (sas) şöyle buyurdular. Evlerinizde çıplak gezmeyin. Sizlerle beraber bulunan ve sadece tuvalet ihtiyacınızı giderirken ve bir erkek eşiyle birlikte olacağı zaman yanınızdan ayrılan melekler vardır. Onlardan hayâ edin ve onlara ikram edin.[3]
عن ابن عمر 
أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال إياكم والتعري فإن معكم من لا يفارقكم إلا عند الغائط وحين يفضي الرجل إلى أهله فاستحيوهم وأكرموهم

2- Hz. Hatice vahiy meleği Cebrail efendimize gelmeye başladığında gelen varlığın melek mi şeytan mı olduğunu anlamak için efendimize kendisine yaslanmasını söylemiş yaslandığında gitmediğini öğrenince örtüsünü kaldırmış bu defa kaybolduğunu öğrenince efendimize bu gelen melek olsa gerektir. Zira şeytanlar kişi eşiyle beraber olduğunda oradan uzaklaşmazlar demiştir.[4]
قال ابن إسحاق : حدثني إسماعيل بن أبي حكيم ، أنه بلغه عن خديجة أنها قالت : يا ابن عم ، أتستطيع أن تخبرني بصاحبك إذا جاءك ؟ فلما جاءه ، قال : يا خديجة ، هذا جبريل ، فقالت : اقعد على فخذي ، ففعل ، فقالت : هل تراه ؟ قال : نعم . قالت : فتحول إلى الفخذ اليسرى ، ففعل . قالت : هل تراه ؟ قال : نعم ، فألقت خمارها ، وحسرت عن صدرها ، فقالت : هل تراه ؟ قال : لا . قالت : أبشر ، فإنه والله ملك ، وليس بشيطان .

3- Behz b. Hakim’den; 
Ey Allah’ın Rasulü avretimizi kimden sakınmalı kimden sakınmamalıyız dedim. Eşinden ve cariyenden sakınmayabilirsin dedi. İnsanlar arasındayken nasıl yapalım dedim. Avretini elinden geliyorsa kimseye gösterme. Kimsenin avretine de bakma buyurdular. Ey Allah’ın Rasulü tek başımızaysak çıplak olabilir miyiz dedim. İnsanlardan hayâ etmeniz uygundur. Allah tan ise insanlardan da daha fazla hayâ etmeniz uygundur, buyurdular.[5]
حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ حَكِيمٍ ، حَدَّثَنِي أَبِي ، عَنْ جَدِّي ، قَالَ : قُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، عَوْرَاتُنَا مَا نَأْتِي مِنْهَا وَمَا نَذَرُ ؟ قَالَ : " احْفَظْ عَوْرَتَكَ إِلَّا مِنْ زَوْجَتِكَ أَوْ مَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ ، فَقَالَ الرَّجُلُ : يَكُونُ مَعَ الرَّجُلِ ، قَالَ : إِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ لَا يَرَاهَا أَحَدٌ فَافْعَلْ ، قُلْتُ : وَالرَّجُلُ يَكُونُ خَالِيًا ؟ قَالَ : فَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ يُسْتَحْيَا مِنْهُ " 
، قَالَ أَبُو عِيسَى : هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ 
، وَجَدُّ بَهْزٍ اسْمُهُ مُعَاوِيَةُ بْنُ حَيْدَةَ الْقُشَيْرِيُّ ، وَقَدْ رَوَى الْجُرَيْرِيُّ ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ مُعَاوِيَةَ وَهُوَ وَالِدُ بَهْزٍ .

-------------------
وعَنْ مُعَاوِيَةَ بْن حَيْدَةَ الْقُشَيْرِيّ رضي الله عنه قَالَ : قُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ عَوْرَاتُنَا مَا نَأْتِي مِنْهَا وَمَا نَذَرُ ؟ قَالَ : ( احْفَظْ عَوْرَتَكَ إِلا مِنْ زَوْجَتِكَ أَوْ مَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ ) فَقَالَ : الرَّجُلُ يَكُونُ مَعَ الرَّجُلِ ، قَالَ : ( إِنْ اسْتَطَعْتَ أَنْ لا يَرَاهَا أَحَدٌ فَافْعَلْ ) ، قُلْتُ : وَالرَّجُلُ يَكُونُ خَالِيًا ؟ قَالَ : ( فَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ يُسْتَحْيَا مِنْهُ[6]

4-Efendimiz Cebrail (as)ın vahiy getirmek için yada bir münasebetle yanına geldiğinde Hz. Aişe elbisesini çıkarmışsa yanından uzak durduğunu ifade etmiştir. 
''Ey Aişe; Cibril, sen elbiseni çıkardığın zamanlarda yanına yanaşmıyor''[7]

 (فَإِنَّ جِبْرِيلَ أَتَانِي حِينَ رَأَيْتِ فَنَادَانِي فَأَخْفَاهُ مِنْكِ فَأَجَبْتُهُ ، فَأَخْفَيْتُهُ مِنْكِ ، وَلَمْ يَكُنْ يَدْخُلُ عَلَيْكِ وَقَدْ وَضَعْتِ ثِيَابَكِ ...) .

Kadın ve erkeklerin avretlerini örtmeleri ayetlerdeki örtünme emrinin gereğidir.
وَالَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ . إِلا عَلَى أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِين[8]

Kadın ya da erkeklerin tek başlarınayken avretlerini açmaları ancak bir ihtiyaca binaen caiz olur. İhtiyaç dışında caiz olmaz.[9] 

Rahmet Melekleri İle İlgili Ek;
Rahmet melekleri girdikleri evlerdeki iman sahipleri için istiğfar ederler, dua ederler, nimetlerin mübarek kılınması için ev hanesi için hayır dua da bulunurlar.
Bu sebeple konu önemsenmelidir.
1-Rahmet melekleri içinde suret ya da köpek bulunan eve girmez.[10] 
لا تدخل الملائكة بيتا فيه كلب ولا صورة تماثيل
قال أبو عيسى هذا حديث حسن صحيح

2-Evde köpek, suret ya da resim varsa melekler girmezler.[11] 
لاَ تَدْخُلُ الْمَلاَئِكَةُ بَيْتًا فِيهِ كَلْبٌ وَلاَ تَصَاوِيرُ

3-Rahmet melekleri sılai rahimi terk edenlerin yanına gelmez.
(إن الملائكة لا تنزل على قوم فيهم قاطع رحم

4-Anne babaya eza edilen ve hürmetsizlik edilen eve rahmet melekleri gelmez orada bulunmazlar. Yalan yere şahid edenlerin yanına da gelmezler…
ألا أنبئكم بأكبر الكبائر قلنا بلى يا رسول الله قال:الإشراك بالله وعقوق الوالدين، وكان متكئاً فجلس، فقال: ألا وقول الزور وشهادة الزور

5-Rahmet melekleri çan ve zil çalınan yerlerden de uzak durular.
 العير التي فيها الجرس لا تصحبها الملائكة 

-Hz Aişe üzerinde zil gibi süsler bulunan cariyenin yanına girmemesini istemiş nedeni sorulunca rahmet melekleri zilin bulunduğu yere gelmezler hadisini nakletmiştir.
عن عائشة قالت:
بينما هي عندها إذ دُخِلَ عليها بجاريةٍ وعليها جلاجل يصوِّتن فقالت: لاتدخلنها عليَّ إلا أن تقطعوا جلاجلها وقالت: سمعت رسول اللّه صلى اللّه عليه وسلم يقول: "لاتدخل الملائكة بيتاً فيه جرسٌ"

6-Rahmet melekleri kötü kokular olan eve de girmezler. 
الملائكة تتأذى بما يتأذى منه بنو آدم وفي رواية: تتأذى مما يتأذى منه الإنس.
إن الملائكة لا تدخل بيتاً فيه بول منتقع

Hadislerde ifade edilen sebeplerle evlere girmekten uzak duran melekler rahmet melekleridir. Ölüm meleği, amel defterlerinin kaydını tutan melekler hiçbir zaman insanların yanından ayrılmazlar. 
Bkz.[12] 

7-Rahmet melekleri bir insan namaz kıldığında namaz kıldığı hal ve oturuşunu koruduğu müddetçe ona hayır dua ve istiğfarda bulunurlar. Bu o şahıs yerini terk edinceye kadar devam eder. 
عن أبي هريرة
أن رسول اللّه صلى الله عليه وسلم قال: "الملائكة تصلِّي على أحدكم ما دام في مصلاّه الذي صلّى فيه، ما لم يحدث أو يقم: اللهمَّ اغفر له، اللهمَّ ارحمه

8-Rahmet melekleri cünübün bulunduğu yerden de uzak durular. 

عن علي ان النبي صلى الله عليه وسلم قال : ان الملائكة لا تدخل بيتا
فيه كلب ولا صورة ولا جنب

---Rahmet melekleri girdikleri evlerdeki iman sahipleri için istiğfar ederler, dua ederler, nimetlerin mübarek kılınması için ev hanesi için hayır dua da bulunurlar.


Soru: Peki kadınlara örtünme emri gelmeden evvel gelen melek ne şekilde geliyordu? Yani avretten maksad tam olarak nedir. Başı açık durunca da melekler gelmez yazdınız basta fakat hadislerde genel olarak avret ifadesi geçiyor kapsamını nasıl anlamalıyız?
Yani avretten maksad tam olarak nedir? 


el Cevab:  Kadınların kadınlara kadınların erkeklere kadınların dışarıda kadınların evlerinde eşleri varken ve kadınlar aileleriyle birlikteyken ve kadınlar tek başlarınayken avretleri farklıdır.
-Kadınların kadınlara avreti erkeklerin erkeklere avreti gibidir. Fitne durumu olduğunda kadının kadına avreti kadının erkeğe avreti gibi olur. Fotoğraflanma video çekimi gizli kamera vs günümüz dünyası sıkıntılıdır. 
-Kadınların erkeklere avreti el yüz ayaklar hariç bütün vücudlarıdır. Fitne endişesi olursa onları da örtmek uygundur. Ve hatta erkekle aynı ortamda bulunmamak...
-Kadınların evlerinin dışındaki avretleri yabancı erkeklerin bulunduğu ortamın hükmünü alır. 
-Kadınların evlerinde eşlerine avreti yoktur. 
-Kadınların evlerinde aileleriyle avreti eşin bulunduğu eş ve çocuklarının bulunduğu, eş çocuklar ve yetişkinlerin bulunduğu durumlarda değişiklik arz eder...
-kadınların evlerinde tek başlarına iken avretleri yoktur.

Soru: Başı açık durunca da melekler gelmez yazdınız başta fakat hadislerde genel olarak avret ifadesi geçiyor kapsamını nasıl anlamalıyız?

el Cevab: Melekler gelmez değil, rahmet melekleri yanından ayrılırlar yazdım. 
Rahmet melekleri ile ilgili uyarı evde çıplak bulunulmaması için bir uyarıdır. Fiil esasen caizdir. Ama caizliği daha faziletli bir amelle yan yana getirilip sınırlanmıştır. Caizlik ev de tek başına ve ev de sadece eşinin olması hallerine hasr edilmiştir. Bir hâyât tarzı haline getirilmemesinin istendiği anlaşılmaktadır. Kişinin rabbiyle edebi ve kişinin yanında bulunan rahmet meleklerinden hâyâ etmesi hatırlatmasını yapan efendimizdir. Durum bundan ibarettir. 
Yukarıdaki hadisleri bir kaç kez okursanız. Aklınızda oluşan sorulara hadislerden uygun manalar size ayn olacaktır inşallah.

Soru: Ama ben hâlâ kadınların başlarının açık durduğunda rahmet melekleri gelmeyeceği kısmını hadislerden anlayamadım. Rahmet meleklerinin kadının erkeğe karşı olan avret yeri açık olduğunda gelmeyeceği kısmına delilinizi tam olarak yazar mısınız? Yani caizdir diyorsunuz ama rahmet meleklerinin gitmesi de bir ceza değil mi? Yanlış anlaşılmak istemem münakaşa etmek niyetinde değilim.

el Cevab:
Öncelikle örtünme emri konusunda bir tashihe ihtiyaç var galiba.

1- Başörtüsü diye bir örtünme var vehmediyorsunuz ve örtünme ile alakalı genel emirleri, baş, başın alt kısmı göğüsler kalça diz kapağına kadar olan kısım ve diz kapağından alt kısım olarak anlıyor gibisiniz. 
Örtünme emri eller yüz ve onun gibi ayaklar dışında bütün vücudun örtünmesini emreder. 
Baş ve saçlar ve ense boyun kısımları avrettir. Hükmü ise aynı diğer beden kısımlarıyla aynıdır. Kollar ve omuz da avrettir. Bacaklar ve bel de avrettir. Bunlara göre özellikle kadınların evde başı açık gezmeleri bir örtünme emri ihlali olur.

2- Yaşlı kadınlar sinni iyasa ulaştılarsa biraz daha serbest davranabilirler. Ama örtünme emrine muhalefet ederek değil. 
Nur 60 ayetinde onlar bile '' Eğer kendilerine verilen ruhsatı kullanmazlarsa bu kendileri için daha hayırlı olur '' buyurarak örtünme emrini tam tatbike davet ve teşvik edilmişlerdir. O ayeti de ''başları açık gezebilirler'' şeklinde yorumlamak caiz değildir. Sadece genç kadınların sıkı örtünme kurallarına uymaları konusunda biraz daha esnek olmaları caizdir.

3- Kadınlar eşleriyle yalnız olduklarında örtünme emri kalkar. Rahmet melekleri de eve yanaşmaz. 
Kadın örtüsünü açıp başkalarına avret olan vücud kısımları tamamı ya da bir kısmı açık yatsa ya da evinde bu halde bulunsa, Şeytandan tesettür için Euzu billahi mine'ş-şeytani' r-racim der. Böyle derse şeytan onu göremez. Cinler de göremez. Tuvalet ihtiyacı giderileceği zaman Allahumme İnni Euzu Bike Mine'l-Habais denildiğinde de şeytan ve cinlerle insanın arasına perde konulur. 
Melekler de insan avretini açtığında ilahi emri yerine getirip meclisten sarfı nazar ederler. 
Bu sarfı nazar meclisin terk edilmesi suretiyle de olur. 
Hz. Hatice’nin gelen melek mi şeytan mı anlamak için efendimize söyledikleri meleklerin edepleriyle alakalı bilgilerine dayanmaktadır. Meselenin o boyutuyla örtünme emriyle alakası yoktur. Meleklerin edepleriyle alakası vardır. Bu ne manaya gelir. Bu meleklerin Allah’a isyan edilen meclislerden sarfı nazar ettiklerine delildir. 
Meleklerin sarfı nazar edenleri ise rahmet melekleridir. Çünkü azab melekleri ve ölüm meleği ve kiramen katibin melekleri her yerde bulunmak görevindedirler. 
Rahmet meleklerinin tesettüre riayet edilmemesi sebebiyle evden uzaklaşması olayı kadın ve erkeklere dua etmeleri sebebiyle önemlidir. O dualardan mahrum olmamak için gerekmedikçe avretler kapalı tutulmalıdır.
Diğer taraftan efendimiz tek başınayken avretimizi açarak serbest olsak caiz mi diye soran sahabiye, ''Allah’tan hâyâyı elden bırakmayın'' şeklinde cevap vermişlerdir.

Hulasa olarak:
Kadınların başörtüsüz ev de bulunmaları caizdir. Rahmet meleklerini ve dualarını önemsemek durumunda olanlar örtülü bulunmaya önem vermelidir. 
-Başörtüsüz evde dolaşmak adet edinilmemelidir. Hem rahmet meleklerinin duaları hem Allah’tan hâyâ edilmesi açısından avretin bir kısmı ya da tamamı açık olarak dolaşılmamalıdır. 
-Kadın sadece eşiyle baş başa bulunduğu anlarda eşine hoş görünecek şekilde bir tarz ile günün 24 saati bulunsa bu da caizdir. Sadece eviniz rahmet meleklerinin girmeye hâyâ ettikleri bir ev olur o kadar.


 


[1] Ebu Davud es Sünen h no: 4017; et Tirmizi es Sünen h no: 2794; Tirmizi hadisin hasen derecesinde olduğunu ifade etmiştir.
[2] İbn Hacer Tağligu't Talik ala Sahih el Buhari II.160
[3] et Tirmizi es Sünen, h no: 2724
[4] İbn Hişam es Siyre I.239 ve 257; et Taberi et Tarih, I.208; el Beyhaki, ed Delail I.151vd; et Tabarani el Mucem el Evsat VI.287; el Heysemi Mecmauz Zevaid VIII.256 (Tabaraninin el Evsatında ki rivayetin senedi hasendir hükmünü verir) ez Zehebi, Siyer A'lam en Nubela II.116-117
[5] et Tirmizi es Sünen h no: 2712; el Buhari es Sahih h no: 271 /" اللَّهُ أَحَقُّ أَنْ يُسْتَحْيَا مِنْهُ مِنَ النَّاسِ/ ;
[6] et Tirmizi es Sünen h no: 2769; İbn Mace es Sünen h no: 1920
[7] Muslim es Sahih h no: 1619
[8] Muminun 5ve 6
[9] en Nevevi III.254
[10] et Tirmizi, es Sünen h no: 2084
[11] el Buhari es Sahih h no: 5949; Muslim es Sahih h no: 2106
[12] en Nevevi Şerh Sahih Müslim XIV.84; eş Şevkani, Neylul Evtar II. 106 Ayrıca bkz. Haşiyet İbn Abidin I.649